Hoort, zegt het voort: nieuw bordspel ‘Slag om de Achterhoek’

VORDEN – “Dit bordspel verhaalt van ons Achterhoekers tijdens de woeste en oneindig lange, maar liefst tachtig jaar durende oorlog. Het is geheel door Achterhoekse vrijbuiters bedacht en uitgevoerd en er kan vanaf nu voor worden gespaard in de vestigingen van dit schone handelshuis.”

Door Sander Grootendorst

Deze plechtige woorden in oude taal werden vorige week gesproken in de vestiging van supermarkt (pardon: schoon handelshuis) Plus in Vorden. En bovendien door iemand die was gekleed alsof ze rechtstreeks uit de zeventiende eeuw de winkel was binnengestapt: Adri van den Dikkenberg, met nog drie andere leden van de historische kledinggroep uit ’s-Heerenberg. Zij luisterden de introductie op van het nieuwe bordspel De Slag om de Achterhoek 1572, waarvoor je bij de Plus-vestigingen in Vorden, Lochem, Laren, Ruurlo en Eibergen kunt sparen om het vervolgens tegen bijbetaling aan te schaffen. En dan natuurlijk: te gaan spelen!

Ook van de partij in het handelshuis: de bedenker, Maarten Terink. “Zo’n tien jaar geleden”, vertelt hij, “kwam ik – na een paar biertjes – in een kroeg in Enschede op het idee om een strategisch spel over de Achterhoek te maken. Ik kom er zelf vandaan, uit Hengelo om precies te zijn.”
Hij werkte het uit, liet er een “een stuk of tien, twintig” drukken, maar daarna bleef het liggen. “Het is best moeilijk om het goed vorm te geven en ook nog eens aan de man te brengen.”

Dat dat nu toch is gelukt, is op de eerste plaats te danken aan de Achterhoekse troubadour Hans Keuper (van de band Boh Foi Toch). Terink: “Hij kreeg het spel onder ogen en zei: da’s hartstikke gaaf, daar moet je iets mee doen.” Via Keuper kwam hij bij uitgever en illustrator Derk-Jan Rouwenhorst terecht. “Die was meteen heel enthousiast. Al snel haakte Davy Kastelein aan, hij is archeoloog. Met z’n drieën hebben we het spel verder ontwikkeld. Toen kwam ook het thema erbij: de Tachtigjarige Oorlog.”

Actiekaarten
In de winkel zitten alle spellen nog in de doos, maar ‘uitvinder’ Terink is er al zo lang mee bezig dat hij De Slag om de Achterhoek voor zijn geestesoog kan projecteren: “Je kunt het met vier verschillende types spelen: de Staatsen, de Spanjaarden, de troepen van Willem van den Bergh en de Desperaten. Voor elk van die vier gelden andere regels, zoals het in werkelijkheid natuurlijk ook was.” Verder zijn zogenoemde historische actiekaarten van invloed op het spel. “Bijvoorbeeld: een mislukte oogst, of de pest die toeslaat. Dat betekent dan dat je legers moet inleveren.” Er zit een boekje bij met de spelregels én met het historisch verantwoorde verhaal waarop het spel is gebaseerd. “De nadruk ligt op de regionale en de lokale beleving van de Achterhoek. Leuk toch als je via dit spel bijvoorbeeld kunt besluiten om vanuit Vorden Zutphen aan te vallen?”

Ook het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog in Groenlo verleende medewerking aan het initiatief: een bordspel is voor jong en oud, en het is natuurlijk mooi als zeker de jongere generatie geïnspireerd raakt om het museum bezoeken. “Het bordspel is spannend, maar het museum óók.”
Directeur Daphne Maas en conservator Godfried Nijs waren bij de introductie in Vorden aanwezig. “Nog steeds hebben veel mensen, ook in deze regio, een onjuist beeld van de Tachtigjarige Oorlog”, aldus Nijs. “In de Achterhoek duurde de ellende veel langer dan in het westen. Dat hebben we op school nooit zo geleerd.”

Welluidend
Het spel zet de Achterhoek nóg weer beter op de kaart, zoals de Eibergse dichter en dominee Willem Sluiter dat in de zeventiende eeuw als eerste had gedaan. “Hij gaf onze contreien een welluidende naam”, had ‘dame’ Adri van den Dikkenberg in haar inleiding verkondigd.
Ook burgemeester Patrick van Domburg benadrukte het belang van geschiedenis en hoe je je die het beste spelenderwijs eigen kunt maken. “Sparen voor dit spel en het dan zo richting december te kopen… dan heb je een mooi sinterklaascadeau.”

Monique en John van der Voort, de “weledele magistraten” van deze Plus-vestiging, reikten de eerste spellen uit aan de burgemeester én aan de Vordense historicus Harry Jansen, een man die zelf al tal van acties heeft ondernomen om de plaatselijke geschiedenis levend te houden. Het bordspel vormt daarop “een prachtige aanvulling”.

“Hoort, hoort, zegt het voort!”

***
Slag om de Achterhoek is uitgebracht door Achterhoek Uitgevers met medewerking van Esha Drukwerk. De spaaractie loopt in de vestigingen van Plus in Vorden, Lochem, Laren, Ruurlo en Eibergen.