Praot d’r aover; symposium over suïcide ennaoberschap

WINTERSWIJK - “Vaak wordt er gedacht dat een behandeltraject de oplossing is voor mensen met suïcidale gedachten. Maar het is veel belangrijker om hulp te bieden voordat mensen over de klink zijn.” Sietse Oukes weet waarover hij spreekt. Hij is onder andere meewerkend coördinator herstel en ervaringsdeskundigheid bij GGNet. Op 12 mei is het 20 jaar geleden dat zijn leven gered werd. Daarna heeft Sietse een moeilijke weg bewandeld, maar het gaat goed met hem. Zijn strijd wil hij inzetten om anderen te helpen. Dit jaar op 12 mei houdt Sietse een symposium over zelfdoding. “Toevallig is het ook de dag van de verpleging. Heel passend, want twee verpleegkundigen hebben mij bij het spoor weggehaald.” Sietse wil met dit symposium aandacht voor de signalen rond zelfdoding. Het in de Achterhoek zo bekende en geprezen ‘naoberschap’ zou daarin een belangrijke rol kunnen spelen. Op deze dinsdag zijn belangstellenden welkom vanaf 17.45 uur in Theater Astoria aan de Wooldseweg. Het symposium duurt tot 22 uur. “Het symposium sluit aan bij een bredere beweging waarin mentale gezondheid niet alleen een zorgvraag is, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de samenleving”, aldus Sietse. 

Door de redactie

Deze avond is bedoeld om het taboe rond zelfdoding te doorbreken, een gesprek op gang te brengen en zorg te dragen voor elkaar. “Dat is juist in dit deel van het land belangrijk”, denkt Sietse. “Procentueel liggen de cijfers rondom suïcide relatief hoog vergeleken met andere delen van het land. In zo’n 60% van de gevallen zijn het mensen die niet in beeld bij zijn de zorginstanties. Suïcide komt het vaakst voor bij mannen van gemiddelde leeftijd. Waarschijnlijk helpt het ook niet dat er op het platteland niet graag over gevoelens wordt gesproken. Mannen praten sowieso minder makkelijk over alles wat met gevoelens en emoties te maken heeft, laat staan over hun psychische gezondheid. Verder is het zo dat bij die leeftijdsgroep zorgen om ouders, maar ook de zorgen om de kinderen negatieve gevoelens kunnen veroorzaken. Het is dan ook van belang om signalen uit je omgeving serieus te nemen”, weet Sietse. Hij doet dan ook een oproep aan mensen met suïcidale gedachten om erover te praten, maar ook waarschuwt hij om alert te zijn op signalen van ‘naobers’. Naobers in de breedste zin van het woord. “Mocht je je zorgen maken om iemand, praat dan met deze persoon en vraag ook of iemand wel eens denkt aan zelfdoding. Het is belangrijk dat het benoemd wordt, dat er aandacht voor is. Signalering is een eerste stap. Een proces richting suïcide ontwikkelt zich gemiddeld in zo’n twee jaar. Als de signalen eerder opgepikt worden hoeft het niet zo ver te komen.”

Doodsoorzaak nummer één
Onder jongeren is suïcide doodsoorzaak nummer één. “Vanuit de landelijke suïcide Preventie Groep en 113, waarbij ik ook betrokken ben, loopt een campagne voor jongeren. Per maand overlijdt er ongeveer een totale klas aan zelfdoding. Dat zijn zo’n 300 jongeren per jaar. Dat is enorm veel. Ik pleit er voor om in het onderwijs standaard meer aandacht te schenken aan psychische gezondheid. Maar praat ook over bijvoorbeeld sociale media. Jonge mensen krijgen zo veel ‘perfecte plaatjes’ voorgeschoteld via sociale media. Daar kan geen mens aan voldoen, maar voor jongeren kan dat voelen als falen. Praat daarover op scholen, maar ook thuis.”

‘Fix-effect
Sietse heeft zijn leven op dit moment prima op de rit en kan door zijn ervaringen anderen helpen. “Ik doe dit werk om een hoop ellende te voorkomen voor de nieuwe Sietses van deze tijd”, vertelt hij met een glimlach. “Ik vind het vooral belangrijk dat het ‘fix-effect’ in de zorgverlening er af gaat. Geestelijke gezondheid is niet zo zwart-wit als een gebroken been. Het leven van een mens moet leidend zijn. De problematiek moet breder verkend worden en mensen moeten ook zelf een besluit nemen over hun traject”, weet Sietse ook uit eigen ervaring. “Wij kunnen hulp bieden, maar mensen moeten ook echt zelf aan de slag.”

Happydaisz
Op het symposium is Sietse niet alleen aan het woord. Bezoeker kunnen ook kennis maken met Happydaisz. Daizs is een rappende psycholoog. Met muziek, rap en spoken word haalt zij moeilijke onderwerpen uit de taboe-sfeer. Happydaisz maakte een theaterprogramma over onder andere suïcide. Tijdens het symposium wordt een deel van dit programma in twee delen opgevoerd.
Ook staan er panelgesprekken op het programma die avond. “Daarvoor zijn naast ervaringsdeskundigen ook de programma directeur mentaal gezondheidsnetwerk, psychiater en tevens voorzitter van de landelijk initiatiefgroep suïcidepreventie, er zijn afgevaardigden van HIER Zorg, van Willem Levensvragen, van 113 Zelfmoordpreventie en van de gemeente Winterswijk aanwezig”, somt Sietse op.
Verder is er die avond een meet & greet. Aanwezigen kunnen met vragen of opmerkingen bij hulpverleners terecht. “De avond wordt afgesloten met een ‘praotborrel’, zoals dat in de Achterhoek hoort”, besluit Sietse.

Wie bij het symposium aanwezig wil zijn kan zich aanmelden door de QR code te scannen. Ook kan men een mail sturen naar Sietse via S.Oukes@ggnet.nl of bellen naar: 06-10882539.