‘We zorgen ervoor dat we nieuwe raadsleden niet voor de leeuwen gooien’

BERKELLAND - In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen 2026 op 18 maart publiceert het Achterhoek Nieuws het verhaal van alle deelnemende partijen, te weten CDA, VVD, BBB Berkelland, Samen D’ran, GroenLinks/PvdA en Samen voor Berkelland. De nadruk ligt dit keer niet exclusief op de verkiezingsbeloftes, de politieke inhoud, maar ook op het ‘feel good’ aspect van de betreffende politici. Vragen als: ‘Is het nog leuk om raadslid te zijn?’, ‘Hoe is de samenwerking tussen fractie en bestuur?’ en (indien van toepassing) ‘Hoe is de dynamiek met het landelijk bestuur?’, geven wat meer inzicht in de betreffende partij. Aan tafel zal daarom naast bijvoorbeeld de lijsttrekker ook de voorzitter van het bestuur van de betreffende partij uitgenodigd worden.

Door Rob Weeber

Dynamiek in de partij
Aan tafel in de ‘huiskamer’ van het gemeentehuis zitten fractieleiders Andra Weg van GL en Ron Smits van de PvdA, twee doorgewinterde fractievoorzitters die samen met een goed gevoel de verkiezingen ingaan. “Hoewel het fusietraject nog niet geheel afgesloten is, verloopt de samenwerking onderling gewoon goed”, vindt Andra. “Ook die tussen de besturen en de fracties. Dat neemt niet weg dat het nog best een uitdaging is om de fusie af te ronden. We hebben twee besturen met ieder een eigen structuur en werkwijze en met eigen protocollen. Bij de PvdA bijvoorbeeld is het gebruikelijk dat er een bestuurder bij de fractievergadering zit, bij GL niet. Op zich is dat voor ons oké, ze bezetten een ‘luisterstoel’ en gaan zeker niet op onze stoel zitten.”

Menselijke maat
Is het politieke werk in deze tijd nog leuk en mentaal nog wel vol te houden? “Beide fractievoorzitters erkennen dat het raadswerk veel vraagt van de fractieleden. Maar er is een duidelijke buddy-structuur die uitval moet voorkomen. We evalueren bijvoorbeeld jaarlijks met bestuur en fracties,” legt Andra uit, “en we zorgen ervoor dat we nieuwe raadsleden niet voor de leeuwen gooien. Ze krijgen interne scholing en afhankelijk van hun eigen competenties en achtergrond voeren ze het woord op sociaal of ruimtelijk gebied. Niet iedereen hoeft verder een debater te zijn, je kunt ook in een commissie plaatsnemen of achter de schermen werken.” Niettemin heeft ze zelf een haat-liefde verhouding met het politieke werk. “Ik vind het vertrouwen in de Berkellandse raad nog ingewikkeld. Alles draait teveel om politiek.” Maar ook daarbuiten is de sfeer niet altijd goed. “Toen we de nummer tien van de kieslijst bekend maakten, de uit Syrië afkomstige Sona al Souqi, waren de nare reacties op de socials niet van de lucht.” Toch hopen beide fractieleiders dat het de interesse voor de politiek niet afschrikt. “Je krijgt er als vrijwilliger ook veel voor terug,” legt Andra uit. “Het levert je inzichten en kennis op over hoe het werkt in je eigen gemeente. Daardoor krijg je ook een bredere kijk op de maatschappij. En, je mag meepraten over het algemeen belang.”

Organisatie
Een nieuwe organisatie opbouwen kost tijd en geduld, zeker in geval van een fusiepartij. Waar vind je bijvoorbeeld goede en voldoende kandidaten? “We hebben geen moeite gehad om onze kieslijst te vullen,” geeft Ron aan. “Als ledenpartij hebben we de leden geraadpleegd en een huis-aan-huisactie gedaan. Een verrassende uitkomst was niet alleen het aantal reacties, maar ook de reacties van jongeren. De politiek dreigt een beetje te vergrijzen en de aanwas van jongeren is daarom zeer welkom.”

Aanwezigheid op de kieslijst is uiteindelijk een beslissing van het bestuur. Kandidaten moeten de landelijke kernwaarden van de partij onderschrijven en een bepaalde kennis en kunde bezitten, maar er is geen vaste eis met betrekking tot opleiding. “Onze partij bijvoorbeeld heeft het stempel een partij voor hoogopgeleiden te zijn,” stelt Andra, maar het gaat primair niet om opleiding. Wat belangrijk is, is kunnen werken vanuit de inhoud.” Ook voor de PvdA is er geen vast ondergrens voor kandidaten. “Wij hebben ook gewoon nuchtere mensen op de lijst,” stelt Ron. 

Politieke inhoud
De vraag is om terug te kijken vanaf 2030 naar vier jaar raadswerk. Wat moet er dan voor GL/PvdA in ieder geval gerealiseerd zijn? Een heel belangrijk punt voor beide is het prettig en veilig wonen in de kernen. “We hebben het hier niet alleen over de fysieke veiligheid,” legt Ron uit, ”maar het gaat in de breedte om ‘samen leven’, om de verbinding met elkaar. Wonen is meer dan een dak boven je hoofd hebben. Je zou het Naoberschap 2.0 kunnen noemen.” De landbouw is ook heel belangrijk. Er moeten stappen gezet worden richting een oplossing voor de boeren. “We kijken teveel naar Den Haag en wachten af,” aldus Andra. Ook betaalbaar wonen is een belangrijk punt voor beide en hangt nauw samen met het armoedebeleid. “We hebben geen invloed op de inflatie,” zegt Andra, ”maar we kunnen bijvoorbeeld wel kijken naar woonlasten, energiekosten en gezonde voeding voor iedereen.”

Landelijk versus lokaal
Beide partijen hebben een iets andere bestuursstructuur. De PvdA heeft, naast lokale bestuur, een gewestelijke structuur die iets afwijkt van het parallel lopen met de provincies, zoals bij GL het geval is. “Natuurlijk zijn er wel partijrichtlijnen vanuit Den Haag,” legt Ron uit, “maar over het algemeen hebben we lokaal voldoende speelruimte. We worden ook niet gecontroleerd op ons programma. Wat je wel ziet, is dat als er landelijk veel ophef over een bepaald onderwerp is, lokale leden hun lidmaatschap opzeggen als ze het er niet mee eens zijn. Dat kan ook invloed hebben op de verkiezingsuitslag, maar niet op de fracties.”

Tenslotte is ook aan GL/PvdA een aantal dilemma’s voorgelegd waarbij men onafhankelijk van elkaar en direct moest antwoorden. Ook binnen GL/PvdA is de eensgezindheid groot, zij het dat er een nuance werd aangebracht bij het thema’s financiering naar sport of kunst & cultuur. “Ik vind sport zeker niet onbelangrijk,” legt Andra uit, ”maar dagelijks bewegen is voor mij nog belangrijker voor de gezondheid dan sporten binnen een vereniging.”

Voor het volledige verkiezingsprogramma van GL/PvdA kan men terecht op de partij-website.

https://berkelland.groenlinkspvda.nl/ 

Meer over deze partij:

GroenLinks/Partij van de Arbeid – ‘Met mensen – voor mensen’ (Andra Weg) 

De (landelijke) partijfusie tussen GroenLinks (GL) en de Partij van de Arbeid (PvdA) werd in 2021 ‘opgestart’ en moet in 2026 afgerond zijn. Ook binnen Berkelland moet er nog het een en ander gesleuteld worden voordat een volledige partijfusie gerealiseerd is. Hoewel de samenwerking naar eigen zeggen uitstekend is en beide partijen al sinds 2023 met één kieslijst naar buiten treden, valt er achter de schermen bestuurlijk gezien nog veel werk te verrichtten. Zo heeft GL bij voorbeeld een bestuur voor geheel Oost-Achterhoek, onder leiding van Jesse Bokhoven, en de PvdA alleen een bestuur voor Berkelland, onder leiding van Beja Wulff. Beide partijen hebben (deels) ook andere werkwijzen. De combinatie bezet momenteel 5 zetels in de raad. De lijst voor de komende verkiezingen vermeldt 50 kandidaatsleden, komende uit vrijwel alle kernen van Berkelland. Lijsttrekker en nummer 1 is wethouder Betsy Wormgoor. De fusiepartij, de enige progressieve partij in Berkelland, is een vereniging met leden.