Groot onderhoud aan meest bekende Ruurlose boom

RUURLO – Het was vorige week woensdagmorgen een drukte van belang bij de meest markante boom van Ruurlo: de Kroezeboom die op de hoek van de Borculoseweg en de Kroezelaan staat. Praktijk Centrum Bomen uit Apeldoorn verrichtte onder leiding van adviseur en trainer van het praktijkcentrum Willem van Delft namelijk groot onderhoud aan de naar schatting tussen de 350 en 400 jaar oude boom. De werkzaamheden leverde de nodige reacties op van het passerende publiek. “Moet de boom naar de kapper toe?”, zo grapte een buurtbewoner. En in onvervalst dialect riep een passant de medewerkers van het praktijkcentrum toe: “Geet vandage de zage eindelijk in de boom.”

Door Jan Hendriksen

Praktijk Centrum Bomen is sinds juni 2017 betrokken bij de verzorging van de Kroezeboom. De boom wordt namelijk als studieobject gebruikt voor de opleiding van studenten. “Naast het daadwerkelijk uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden dragen wij ook de zorg voor de (visuele) boominspecties en het boomtechnisch onderzoek. Vandaag hebben we met de leerlingen in de opleiding en de afgestudeerde leerlingen de Kroezeboom gesnoeid en de verankering gecontroleerd en vervangen. Een mooie leerzame dag op een bijzondere plek”, aldus Van Delft.
Zo werden alle staalkabels en boomankers in de eik vervangen. In totaal is 95 meter aan nieuwe kabels aangebracht. De verankeringen en kabels versterken de boom en verkleinen de eventuele gevolgen van een takbreuk. Ook zijn alle grote takken gecheckt op breukrisico. Daarnaast zijn de twee stalen stutten uitgegraven en gecontroleerd op roest.
Van Delft kent de Kroezeboom al van jongs af aan, toen hij er dagelijks langs kwam als hij in Ruurlo naar de Beatrix kleuterschool op ‘t Rikkelder ging. Door de jaren heen heeft Van Delft zich ontwikkeld tot de specialist die hij nu is. In de opleidingsbranche heeft hij meegewerkt aan vele (Europese) projecten en ontwikkelingen in de bosbouw en boomverzorgingsbranche. Hij gebruikt die kennis niet alleen in zijn cursussen, maar ook in de ontwikkeling van nieuwe marktgerichte producten en - certificeringen. En daar behoort ook het beheer van oude bomen bij zoals de Ruurlose Kroezeboom bij.

Old Reurle
Gemeente Berkelland nam zeven jaar geleden het eigendom en de aansprakelijkheid van de Kroezeboom over van de Ruurlose Historische Vereniging Old Reurle. De Kroezeboom, een zomereik staat als monument op de landelijke bomenlijst van de Nederlandse Bomenstichting. Volgens de bijzondere bomenlijst van de gemeente voldoet de boom aan de volgende criteria: monumentaal, cultuurhistorisch, karakteristiek/beeldbepalend en een bijzondere groei- of snoeivorm. Old Reurle had sinds 1999 de boom in overleg met de particuliere eigenaar en de voormalige gemeente Ruurlo geadopteerd. Old Reurle was echter niet meer in staat om de boom voldoende te onderhouden, zowel financieel als fysiek. Old Reurle heeft de gemeente Berkelland destijds gevraagd of zij eigenaar wilde worden en dus aansprakelijk wilde zijn voor de boom. De kosten voor het materieel van het ‘bijzonder’ onderhoud zoals die vorige week werden uitgevoerd komen dan ook voor rekening van Berkelland.

Dikste
Een Kroezeboom (of Kroeseboom) is een boom, meestal een eik, die een grens of kruispunt markeert. In de Achterhoek en Twente werden vaak stenen of bomen gebruikt als grensbepaling op de es van waaruit de akkers verdeeld werden. Daarnaast werd de plek ook als heilige plaats of rechtspraakplaats gebruikt. De Ruurlose kroezeboom bestaat boven de grond uit vier stammen die waarschijnlijk uit één wortelstronk afkomstig zijn. De gezamenlijke omvang van de vier stammen is 10.59 tien meter. Daarmee zou het ook de dikste boom van Nederland zijn (als de grote ruimte tussen de vier stammen tenminste meegeteld mag worden). Wanneer vroeger de koster vanuit de kerktoren zag dat een begrafenisstoet langs de Kroezeboom het dorp naderde was dat voor hem het teken om de klok te luiden. Verder speelde de Kroezeboom in Ruurlo een rol in het Ruurlose dorpsleven. Zo is de boom nageschilderd in de Kunsttunnel en luidt de titel van het kwartaalblad van Old Reurle ‘Onder d’n Kroezeboom’.