Over oorlog, over keuzes, over hoe het mis kan gaan

RUURLO – “Tachtig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog moeten we met elkaar concluderen dat de littekens die de oorlog achterliet nog steeds zichtbaar zijn. Heel direct in families die dierbaren hebben verloren. Maar ook in het landschap en in de cultuur. En in de manier waarop we naar de wereld kijken. Ook in de huidige tijd waarin op veel plaatsen in de wereld oorlogen worden gevoerd die ook hier tot zorgen leiden. Denk daarbij aan de oorlog in Oekraïne en in Gaza. En aan de spanningen op het wereldtoneel met de Verenigde Staten die een andere toon aanslaan. Met Rusland die dreigende taal niet schuwt. Met Europa dat al jaren niet meer zoveel aandacht heeft gehad voor defensie als nu. Maar laten we hopen dat de littekens van de Tweede Wereldoorlog zo voelbaar blijven dat ze ons er aan blijven herinneren hoe afschuwelijk de oorlog was en hoe dierbaar vrijheid voor ons moet zijn.”

Door Jan Hendriksen

Deze woorden sprak wethouder Hans van der Noordt namens gemeente Berkelland zondagavond 4 mei tijdens de Herdenkingsbijeenkomst in de Dorpskerk voorafgaande aan de Stille Tocht naar het oorlogsmonument aan ‘t Rikkelder. Het was volgens Van der Noordt goed dat we dit jaar uitgebreid stil staan bij onze vrijheid. “Tachtig jaar in vrijheid leven is geen automatisme, net zoals het geen vanzelfsprekendheid is dat we de komende tachtig jaar ook in vrijheid zullen leven. Daar moeten we wat voor doen. Met elkaar. Vandaag voelen we bijvoorbeeld nauwelijks de grens met Duitsland. Maar grenzen kunnen weer zichtbaar worden. Vrijheid is niet definitief maar afhankelijk van keuzes die mensen maken. Met elkaar moeten we begrijpen, voelen en doorgeven hoe belangrijk leven in vrijheid is. En dat begint met nieuwsgierigheid. Met het blijven delen van verhalen. Verhalen van toen en van nu. Over oorlog, over keuzes, over hoe het mis kan gaan.” Tijdens de Herdenkingsbijeenkomst las Dini Laarman het gedicht ‘Dodenherdenking’ van Mary Jose Knuvelder voor en verzorgde Irene Venderbosch op piano voor enkele muzikale intermezzo’s. Acht kinderen van de vier Ruurlose basisscholen namen een roos uit handen van voorzitter Marijn Dijkman van Stichting 4-5 mei Commissie Ruurlo in ontvangst die men later die avond bij het oorlogsmonument zouden leggen.

Risico’s
Margriet te Morsche liet tijdens de bijeenkomst weten dat ze door de verhalen van haar vader, en veel later die van zijn broers Jan en Tonnie, bewust is geworden wat de Tweede Wereldoorlog voor hun gezin destijds heeft betekend. “Nu werd er door die generatie niet zoveel over gepraat, maar toch door hun verhalen heb ik me goed gerealiseerd dat ze enorm veel risico hebben gelopen. De boerderij van mijn opa en oma in de Waterhoek tussen Borculo en Beltrum was een ware verzetshaard. Ze woonden daar met hun elf kinderen. Van lieverlee kwam men in een situatie terecht van het verlenen van hulp aan medemensen, die door de bezetter werden vervolgd. Het gezin van dertien was aan het eind van de oorlog uitgegroeid tot een familie van 37 leden; Joodse medeburgers, evacués, vluchtelingen en hongerkinderen vonden er onderdak.”

Kransleggingen
Aansluitend aan de Herdenkingsbijeenkomst vond vanaf het Kerkplein een stille tocht plaats naar het oorlogsmonument op ‘t Rikkelder. De stoet werd voorafgegaan door de Koninklijke Muziekvereniging Sophia’s Lust. Na het taptoe-signaal door Arjan Ribbers werd exact om acht uur twee minuten stilte in acht genomen; waarna het Wilhelmus werd gezongen. Onder koraalmuziek legde wethouder Hans van der Noordt namens de gemeente als eerste een krans bij het monument, gevolgd door diverse vertegenwoordigers van organisaties zoals onder meer Stichting 4-5 mei Commissie Ruurlo, de Raad van Kerken Ruurlo – Barchem, Oranjevereniging Ruurlo, Stichting Veteranen Platform Berkelland, Stichting Scholenproject Westerbork Ruurlo, kinderen van de vier Ruurlose basisscholen en enkele Oekraïners die in Ruurlo wonen. Dit alles met ondersteuning van leden van de scoutinggeroep Graaf Otto uit Lochem.

Voor meer foto’s: www.achterhoeknieuwsborculoruurlo.nl.