Hoe Clous van Mechelen met wat Grolsch een Vivaldi werd

GROENLO - Zestig jaar terug werden de eerste Nederlandse tv-reclames ooit in elkaar gedraaid. Want op maandag 2 januari 1967 om 18:55 uur zou op Nederland 1 iets spectaculairs gebeuren: ‘zoiets als de Ster’ kreeg voor het eerst beeld. In de zomer van 1966 breekt daarvoor in Groenlo bij Grolsch de blinde paniek uit... Alles kwam goed.

Door André Valkeman

Vakmanschap is meesterschap. Wie kent de kreet in Oost-Nederland niet? Een leus die Grolsch, na meer dan een halve eeuw, soms nóg in reclame-uitingen gebruikt en inmiddels ’s lands langstlopende reclameslogan is.

Zestig jaar geleden werd Clous van Mechelen - “stomtoevallig, dat wel” - de man die de leus omhoog tilde en in reclamemuziek bekend maakte. Hij werd plots ‘met spoed gesommeerd’ om richting de Achterhoek en Twente te komen en zou uiteindelijk een sleutelrol in de monumentale tv-campagne spelen.

“Dat ik naar het oosten moest komen voor reclamewerk bij Grolsch verbaasde mij wel. Ik was en ben een ras-Amsterdammer, van de Heineken-stad, maar ze wilden mij per se als reclame-componist.”

Van Mechelen zou na de reclame, in zijn verdere leven, bekend worden via Wim T. Schippers (in Ronflonflon als Jan Vos), als liedjesmaker voor Tol Hansse (Big City) en als schrijver van Bert & Ernie-songs voor Paul Haenen (Ik ben een kerstbal).

Clous van Mechelen. Foto: PR 

Van Mechelen: “Maar dat begon dus allemaal in en vanuit Oost-Nederland voor mij, die hele loopbaan die net genoemd werd. Grolsch heeft er eigenlijk een startschot aan gegeven.”

Handen in het haar
Want op de burelen van de brouwerij zitten ze jaren zestig met de handen in het haar. De legendarische fotograaf Paul Huf is dé man die alle prachtige beelden voor fotoreclames maakt van Grolsch in de tijdschriften.

Hij mag dan ook Grolsch zijn allereerste tv-reclame boetseren. Iets dat in Amerika weleens is uitgezonden, tv-reclames, in Nederland nog niet. Maar één ding is die beste Huf ‘een beetje vergeten’. Tv heeft naast beeld ook... zoiets als geluid.

Bewegende beelden van mensen die een waar ambacht uitvoeren, waarom gevraagd werd, heeft hij genoeg. Er zit alleen... geen geluid bij.

Er is slechts een paar maanden om dat op te lossen. Bij Grolsch leggen ze de lat niet laag, ze denken aan muziek van de componist Vivaldi, maar willen wel een eigen melodie. Want Vivaldi gebruiken kost een godsvermogen aan gelden.

Tom Poes verzin een list, denkt Paul Huf. En plots komt die ene pianist in zijn hoofd, die hij kent uit die shabby nachtclub in Amsterdam. Die hem ooit vertelde ook klassiek te kunnen componeren. Kan die hem helpen een fiasco te voorkomen?

“Huf kwam op een avond dus gewoon naar die nachtclub toe, om het mij allemaal te vragen.”

Och, Van Mechelen is nou ook nog net afgestuurd in barokmuziek, dus zoiets componeren als Vivaldi, dat zal best gaan.

Het moet snel-langzaam-snel zijn, allegro-adagio-allegro. En dan een vioolorkest met een hoofdmelodie en een tegenmelodie en veel herhaling met strijkers. Klaar is Kees. Als in de vier seizoenen.

Bij de legendarische Gerard Brummer moet Van Mechelen, vertelt Huf, even op bezoek komen. De eerste man in de Grolsch directie die niet van de familie Groen uit Groenlo komt, die het bier ooit het startschot gaven.

“Die Brummer dacht buiten de Oost-Nederlandse streek in marketing voor het bier en was helemaal blij met een componist die klaarblijkelijk iets zoals Vivaldi kon maken bij zijn bedachte slogan: ‘vakmanschap is meesterschap’. Want ook de compositie moest meesterschap uitstralen.”

Ti-di-di-di, ta-da-da-da-da. Ti-di-di-di, ta-da-da-da-da... Enzovoorts. “Op een bandrecorder liet ik in concept horen wat ik bedacht had. Voorzichtig zei ik dat dit dan met een groot en duur orkest opgenomen moest worden, om het Vivaldi te maken.

Weet je wat die Brummer zei: “Geen probleem, schrijf er nog wat muziek bij en dan maken we er gewoon tevens een lp van.”

Het werd één van de best scorende reclames uit de eerste reclameblokken van Nederland. “Die melodie is bij de woorden vakmanschap is meesterschap gaan horen.”

Met name door deze reclamemarketing werd Grolsch vanaf de jaren zestig een bier dat niet enkel in Oost-Nederland goed verkocht werd maar landelijk. Er begon een grootschalige marketing en distributie die met Heineken kon concurreren, tot aan nu toe.

Koop een tree of een krat bier, nog lees je de slogan ‘vakmanschap is meesterschap’.

Na de Grolsch-reclame doorbraak stopte Van Mechelen acuut als nachtclubpianist.

Van Mechelen componeerde nog talloze reclames. Het is Struik (wat ik gebruik), Witte Reus (wast een berg, kost een beetje), Breek de dag (tik een eitje) of Kip, het meest... (veelzijdige stukje vlees, kip). En daarna kwamen zijn theaterliederen.

“Ik ben Grolsch nog altijd dankbaar dat ze mij vanuit Groenlo die kans hebben gegeven. Mijn leven is er totaal anders door gelopen, op een heel prettige wijze. Vakmanschap is meesterschap.”

Still uit de reclame.