Tweede Barchemse ‘slachtvisite’ in en rondom ‘t Onderschoer

In ere herstelde gewoonte smaakt naar meer

Door Jan Hendriksen 

BARCHEM - Het smaakte na de eerste editie in 2022 letterlijk en figuurlijk naar meer. Daarom organiseren Henri Schepers, Ron Menop, Henk en Hans Oplaat en Johan van Beek opnieuw een ‘Slachtvisite’ in Barchem, op zondag 10 november. Het gaat zich afspelen in dorpshuis ‘t Onderschoer en op het Dorpsplein. 

Barchem wilde niet achterblijven bij andere dorpen in de regio als Noordijk, Zelhem en Toldijk die al vele jaren in november een slachtvisite hebben. De vijf Barchemse mannen staken daarom enkele jaren geleden de koppen bij elkaar om er ook in Barchem er een traditioneel evenement van te maken. Tijdens deze tweede editie zal opnieuw een varken op een ‘ouderwetse’ manier worden uitgebeend om verwerkt te worden tot allerlei producten die vooral de ouderen nog kennen zoals balkenbrij, zure zult, hoofdkaas, metworst en verschillende soorten spek. Al deze producten zijn op zondag 10 november ook te proeven en te koop.
Speciaal voor het evenement stelt de Barchemse varkenshouder Gert Tessemaker een varken beschikbaar dat door slagerij Kastelijn uit Diepenheim zal worden ‘bewerkt’ en aan de ‘leare’ (ladder) zal worden gehangen. Tijdens de ‘visite’ in Barchem (11.00 - 16.30 uur) verlenen meer dan vijftig standhouders waaronder diverse oude-ambachtslieden en enkele Barchemse verenigingen en ondernemers hun medewerking. De muziek wordt verzorgd door de Zompenkearls en een accordeoniste.

Feestelijke afsluiting
Een ‘slachtvisite’ is van oudsher de feestelijke afsluiting van de huisslachting; de dag waarop de boer in het najaar een varken slachtte om een voorraad vlees en worsten aan te leggen voor de komende winter. Iedereen werd ingeschakeld; de slachter, de boer en de boerin, knechten en meiden. Zelfs de naobers (buren) staken de handen uit de mouwen. De slachtvisite was een feestelijk gebeuren waar iedereen het geslachte varken kon keuren en prijzen en, heel belangrijk, de producten die van het vlees werden gemaakt kon proeven. In het midden van de vorige eeuw stopte men echter met het slachten aan huis. Nieuwe wet- en regelgeving op het gebied van hygiëne en verbeterde leef- en economische omstandigheden waren de belangrijkste redenen.

Geschiedenis
De huisslachting mag niet in de vergetelheid raken, vond Gerhard Kwak, publicist op het gebied van het slagersvak. Hij is een zoon van slager Gerrit Kwak uit Winterswijk, geboren Achterhoeker en zelf slager. Kwak ging op zoek naar de geschiedenis rondom deze eeuwenoude werkmethode en vond onderweg prachtige oorspronkelijke verhalen over deze traditie. Hij schreef er in 2019 een boek over. In ‘Slachtvisite’ tekende hij de geschiedenis op van de huisslachtingen in Nederland.
Dit boek kwam tot stand met hulp van slagers, boeren en organisaties die, net als Gerhard de historie van een oeroud ambacht willen bewaren; én levend willen houden. Want niet alles is geschiedenis. Een aantal van de fantastische ‘vergeten producten’ die met de huisslacht zijn verbonden, wordt nog steeds gemaakt. Men vindt ze nog bij enkele ambachtelijke slagers in Nederland en op zondag 10 november tijdens de Barchemse slachtvisite.

Winterwandeling
Op diezelfde zondag 10 november begint vanaf dorpshuis ‘t Onderschoer ook de eerste wandeling uit de serie Winter5maandse van de Barchemse wandelsportvereniging DOS.