Meino Smit bij NUT Zelhem: Onze landbouw – kan dat duurzamer?'
ZELHEM - Landbouw is in de loop van de tijd steeds productiever geworden. Maar tegen welke prijs? Volgens boer en onderzoeker Meino Smit is er iets fundamenteel uit balans geraakt. Tijdens een lezing bij NUT Zelhem op maandag 20 april in zaal De Ploeg in Zelhem gaat hij in op de vraag hoe de landbouw er in de toekomst uit zou kunnen zien. De aanvang is om 20.00 uur; de zaal is open vanaf 19.30 uur.
Smit stelt dat de moderne landbouw steeds afhankelijker is geworden van fossiele brandstoffen, machines en grondstoffen van elders. Waar landbouw vroeger vooral energie opleverde – voedsel uit zonlicht – is zij nu volgens hem een grootverbruiker geworden. “De opbrengst is veel minder gestegen dan we dachten”, aldus Smit.
In zijn onderzoek kijkt hij niet alleen naar wat er op het boerenbedrijf zelf gebeurt, maar ook naar wat daarbuiten nodig is. Voor veevoer, kunstmest en machines wordt wereldwijd land en grondstof ingezet. Veel van die kosten blijven buiten beeld, terwijl ze wel degelijk gevolgen hebben voor natuur, klimaat en gezondheid. Smit formuleert het scherp: “Boeren hebben geen verdienmodel meer, maar zijn een verdienmodel geworden.”
Volgens Smit biedt verdere technologische ontwikkeling niet vanzelf een oplossing. Nieuwe systemen vragen opnieuw energie en grondstoffen. Daarom pleit hij voor een andere benadering van landbouw, die meer in balans is met de omgeving. In zijn visie wordt de landbouw kleinschaliger en minder afhankelijk van fossiele energie. Voedsel wordt dichter bij huis geproduceerd en kringlopen worden gesloten. Dat betekent ook veranderingen voor consumenten: minder vlees, meer plantaardig voedsel en meer aandacht voor wat er in het seizoen beschikbaar is. Tegelijk kan zo'n systeem leiden tot een levendiger platteland, met meer boerenbedrijven en meer betrokkenheid bij voedselproductie.
Smit combineert zijn onderzoek met praktijkervaring als boer. Hij studeerde in Wageningen en werkte in zowel het bedrijfsleven als bij de overheid, voordat hij zelf de stap naar het boerenbedrijf zette. Vanuit die achtergrond ontwikkelde hij zijn visie op een duurzamer landbouwsysteem. "Een rendabele, verantwoorde en plezierige manier van ondernemen is mijn doel”, zegt hij. Tijdens de lezing neemt Smit het publiek mee in zijn onderzoek en toekomstbeeld. Wat betekenen zijn ideeën voor Nederland, en voor ons dagelijks leven? Zoals hij zelf zegt: "De toekomst van de landbouw ligt in onze eigen handen.”
Voor leden van NUT Zelhem is de toegang gratis, niet-leden betalen 5 euro. Meer informatie is te vinden op www.nutzelhem.nl.