Boek over de Berkel Beste Boek Achterhoek en Liemers

GROENLO - De Berkel, in de baan van de zon van Jan Baggen is gekozen tot Beste Boek Achterhoek en Liemers 2025, tijdens het Waeketreffen. Jongerenplatform KalmAn van Omroep Gelderland ontving daar de aanmoedigingsprijs de Opstaeker. En Flonkergood werd gepresenteerd. Een boekje vol streektaalverhalen dat kadobuukske is tijdens de Waeke van het Achterhookse en Liemerse Book, die duurt tot en met 8 maart. Die week werd zondag 1 maart met het Waeketreffen afgetrapt in De Mattelier in Groenlo.

Door Mark Ebbers

De grote zaal van het sociaal-cultureel centrum zat goed vol. Meer dan 200 mensen waren afgekomen op de viering van het dialect en werden een paar uur te woord gestaan en gezongen in het dialect (Liemers en Achterhoeks), maar ook in het Nederlands.

Fien spölt plat
Presentatoren Diane Abbink van Dialectkring Achterhoek Liemers en Joop Hekkelman van Vrienden Streektaal Lochem praatten de morgen/middag aan elkaar. De muzikale intermezzo’s werden verzorgd door Fien Snelting, het talent van Spöl’s Plat. Ze zong hertalingen van bestaande nummers en eindigde met een volledig eigen nummer, zichzelf begeleidend op gitaar en mondharmonica. Jammer was wel dat de zang nogal verdronk in de geluidsmix.

Starke verhalen
Het eerste exemplaar van Flonkergood werd uitgereikt aan Hans Berende, sinds vorig jaar de directeur van ECAL (Erfgoed Centrum Achterhoek en Liemers). Drie van de schrijvers die zijn opgenomen in het boekje lazen hun verhaal voor. Het thema was dit jaar Stark verhaal, en dat werd waargemaakt. Frank Gies, Jan Saalmink en Bert Helmink kregen de lachers regelmatig op hun hand. Of het allemaal zo gebeurd is? Maar sterke verhalen waren het wel. In het boekje zijn in totaal zo’n 20 verhalen opgenomen, geselecteerd uit ruim 60 ingezonden verhalen van 45 schrijvers. De verhalen die Flonkergood niet hebben gehaald verschijnen mogelijk nog in het tijdschrift Moespot.

KalmAn
De aanmoedigingsprijs de Opstaeker werd door Marije Stomps – streektaalfunctionaris van ECAL – uitgereikt aan Hermina de Vries, projectleider van KalmAn van Omroep Gelderland, een jongerenplatform dat met vlogs over jongeren in de Achterhoek inmiddels een groot bereik heeft op social media. “We willen laten zien zoals het is,” vertelt De Vries, “en dat werkt. Ook vanuit andere provincies is er belangstelling.”

In de baan van de zon
Na de pauze was het tijd voor de ‘hoofdact’: de bekendmaking van de winnaar van het Beste Boek Achterhoek en Liemers 2025. De vijf genomineerden werden geïntroduceerd met een filmpje en lichtten persoonlijk hun boek toe. Maar slechts één kon er de winnaar zijn: Jan Baggen mocht het Beste Boek-beeldje – een productie van Elver Klei en Kunst – in ontvangst nemen, uit handen van vakjuryvoorzitter Herman Roozen, naast een oorkonde, bloemen en een geldprijs.
Baggen trekt al jarenlang door de streek om deze met verhaaltjes, tekeningen en schilderijen vast te leggen. Zo ook voor zijn boek De Berkel, in de baan van de zon, dat zich helemaal richt op de rivier die ‘de baan van de zon’ volgt.

‘Jao jao’
Het was overigens wel een zware klus om een winnaar uit de vijf genomineerde boeken te kiezen, vertelde Roozen: “Er zijn heel wat Achterhoekse krachttermen over tafel gegaan tijdens het overleg, zoals ‘jao jao’, ‘jaooo’ en ‘jaojaojaojaojao’. Uiteindelijk won Jan Baggen met geen neuslengte, maar met 110 kilometer.”
De vakjury bestond naast striptekenaar Roozen uit dichter Bert Scheuter en Annette van Capellen (Bibliotheek West-Achterhoek). Ze hebben bij de jurering gelet op onder meer inhoud, originaliteit, streekbinding, taalgebruik en vormgeving.
De overige vier genomineerde boeken waren Van mummiepoeder tot zilverschoon van Mirjam van Velzen-Barendsen en Dineke van Krimpen, Wij woonden hier van Martine Letterie en Saskia Halfmouw, Van kelder tot kap van Werkgroep Bouwhistorie Zutphen en De ramp met de Phoenix van Joske Meerdink. Allen kregen een geldprijs, oorkonde en bloemen mee naar huis.
Roozen besloot met: “Al deze boeken nodigen uit om op stap te gaan. En dat is mooi. Het is mooi om over de Achterhoek te lezen, maar nog mooier om eropuit te gaan.”

Waeketreffen en de Waeke van het Achterhookse en Liemerse Book worden georganiseerd door Dialectkring Achterhook en Liemers, Vrienden van de Streektaal Lochem en Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers.