William Löwenberg, getekend door Paul van der Steen, in de handen van zijn zoon David. Foto: PR
William Löwenberg, getekend door Paul van der Steen, in de handen van zijn zoon David. Foto: PR

Synagoge Borculo gaat 2022 in met ambitieus programma

Maatschappij

BORCULO - Educatief en Joods Cultureel Centrum Synagoge Borculo is er klaar voor. Het bestuur van de stichting heeft voor het jaar 2022 een ambitieus programma samengesteld, waarvan de voorbereiding al grotendeels is afgerond, maar dat voor een deel nog in de steigers staat. Sommige onderdelen van het programma zijn nog onder voorbehoud.

Wat het bestuur voor ogen staat is volop inzetten op dat wat de stichting beoogt te zijn: een educatief en cultureel centrum. Daarbij ligt het zwaartepunt onveranderd bij de primaire doelstelling: educatie, onder het motto ‘Herdenken is doorgeven’. Het verhaal over de joodse geschiedenis in het algemeen en die van de Tweede Wereldoorlog in het bijzonder blijven doorvertellen. Maar daarnaast verlegt de stichting grenzen: er is ook ruimte voor educatieve en culturele activiteiten in ruimere zin.

Geen corona
Plannen alsof er geen corona is. Dat was het uitgangspunt bij het programmeren van de activiteiten in de activiteitenkalender voor 2022. Deze kalender is opgenomen op de geheel vernieuwde website van de stichting. Velen zullen verheugd zijn over de muziekcursus van muziekkenner Kees van Zutphen en de lezingen van kunsthistoricus Jaap Nijstad. Naast de permanente exposities in het mikwe en op de vrouwengalerij staat één tijdelijke expositie inmiddels vast: tekenaar Paul van der Steen, sinds kort woonachtig in Borculo, toont in juli en augustus zijn werk. Verrassend is de programmering van een aantal uiteenlopende muziekgenres, van klassiek tot sinti-jazz, van zangeres/harpiste Ekaterina Levental tot componist Erik Satie.

Verhalen
Behalve de programmering bevat de vernieuwde website het bijna complete verhaal van de joodse geschiedenis in Borculo, maatschappelijk, religieus en economisch. Bekende joodse (oud)inwoners van Borculo worden beeldend beschreven en daarmee in ere gehouden. "Als wij als overlevenden het verhaal van de verschrikkingen niet vertellen, dan weet over vijftig jaar niemand meer dat er een Holocaust is geweest. Iedereen die deze verhalen hoort wordt daarmee zelf ook getuige." Deze dringende oproep deed Willi Löwenberg, een joodse Borculoër die de Holocaust overleefde.
Löwenbergs woorden zijn de basis voor de belangrijkste pijler waarop het bestaansrecht van de synagoge rust, ‘educatie’. Het motto ‘Herdenken is doorgeven’ wordt vormgegeven door educatieve programma’s, lezingen en culturele activiteiten. Bron van informatie daarbij is de vrouwengalerij met een bibliotheek van meer dan 400 boeken en naslagwerken over de joodse cultuur, religie en historie. Er zijn educatieve programma’s in ontwikkeling voor basis- en middelbare scholen in Borculo en Geesteren. Samen met hun ouders kunnen kinderen een educatieve lees-, kijk-, doe- en praatroute maken door de synagoge. Er zijn plannen voor een bezoek aan de synagoge in Enschede en kamp Westerbork. Maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de dreiging van antisemitisme, vragen dringend om aandacht en krijgen deze in lezingen, verzorgd door prominente deskundigen.

Eerste Löwenberg-lezing
Als eerbetoon aan Willi Löwenberg die de synagoge tot aan zijn dood een warm hart toedroeg en financieel veel mogelijk heeft gemaakt, heeft het bestuur van de stichting een jaarlijkse William Löwenberg-lezing in het leven geroepen. De eerste wordt verzorgd door Afke Berger, verbonden aan het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. Zij schreef de scriptie 'Toegelaten/Afgewezen' over asielaanvragen van joodse vluchtelingen in de jaren '30. Willi Löwenberg was een van die duizenden mensen die de grens overstaken. Afke Berger kreeg voor haar werkstuk de Hartog Beem-scriptieprijs.
Alle activiteiten die tot nu toe zijn geprogrammeerd zijn te vinden op de website van de stichting onder ‘Activiteiten’. Voor alle activiteiten gelden uiteraard de coronamaatregelen van dat moment. Raadpleeg daarvoor steeds de actuele informatie op de website.


www.synagogeborculo.nl